สวัสดีท่านผู้อ่านและผู้ติดตามวารสาร HR Intelligence

“ภูมิทัศน์ใหม่ของทรัพยากรมนุษย์ไทย”

ท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคดิจิทัลและสังคมไทยที่กำลังก้าวเข้าสู่โครงสร้างประชากรและโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ ภาคทรัพยากรมนุษย์ของประเทศกำลังยืนอยู่บนจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทั้งท้าทายและเปิดโอกาสอย่างมหาศาล วารสาร HR Intelligence ฉบับนี้รวบรวมองค์ความรู้ร่วมสมัยหลากหลายมิติ ตั้งแต่นโยบายระดับชาติ นวัตกรรมการเรียนรู้ดิจิทัล การบริหารคนรุ่นใหม่ ไปจนถึงพฤติกรรมทางการเงินของบุคลากรภาครัฐ เพื่อสะท้อนให้เห็นว่าทุนมนุษย์ไม่ได้เป็นเพียงแรงงานหรือกำลังผลิต แต่คือโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของการพัฒนาประเทศไทยในระยะยาว

ในระดับนโยบาย รัฐไทยให้ความสำคัญกับการลงทุนในมนุษย์ บทความเรื่อง สิทธิประโยชน์และมาตรการภาครัฐเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ นำเสนอภาพชัดเจนว่ารัฐบาลไทยได้ให้ความสำคัญกับการลงทุนในคน ผ่านกลไกเชิงนโยบาย เช่น การลดหย่อนภาษี การให้เงินอุดหนุนด้านดิจิทัล และโครงการพัฒนาศักยภาพเฉพาะทาง ซึ่งเป็นทิศทางสำคัญในการสร้างผลิตภาพใหม่ในภาคธุรกิจและภาคแรงงานของประเทศ การถอดบทเรียนจากสิงคโปร์และอินโดนีเซียยิ่งตอกย้ำว่า ประเทศที่ลงทุนในทุนมนุษย์อย่างจริงจังย่อมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันได้อย่างยั่งยืน โดยเฉพาะในยุคเศรษฐกิจฐานนวัตกรรมที่ต้องการแรงงานทักษะสูงจำนวนมาก

ในระดับองค์กร บทความเรื่อง โมเดลการเรียนรู้แบบอิเล็กทรอนิกส์ในยุค VUCA ชี้ให้เห็นว่าเทคโนโลยีดิจิทัลไม่ใช่เพียงเครื่องมือการเรียนรู้ แต่เป็นสถาปัตยกรรมใหม่ของการจัดการผลการปฏิบัติงาน การปรับตัวขององค์กรไทยต่อการเรียนรู้แบบออนไลน์ยุคหลังโควิด–19 เป็นตัวอย่างสำคัญของการเปลี่ยนผ่านจากการพัฒนาแบบเดิมสู่การพัฒนาที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้

ในระดับกลุ่มบุคคล บทความเกี่ยวกับ การประเมินผลแบบองค์รวมของพนักงาน Gen Z ในงานบริการสวนสนุก สะท้อนความท้าทายเรื่องความต่างของช่วงวัยในสถานที่ทำงาน โดยชี้ว่าความคาดหวังของแรงงานรุ่นใหม่ไม่ได้จำกัดอยู่ที่ตัวชี้วัดผลลัพธ์ แต่รวมถึงคุณค่าของงาน ความหมายของการทำงาน และความสมดุลชีวิต          การประเมินผลจึงต้องมองพนักงานในฐานะบุคคลมากกว่ามองเพียงผลงานในตัวเลข เพื่อให้การบริหารทรัพยากรมนุษย์มีพลังต่อการรักษาและพัฒนาคนรุ่นใหม่ ซึ่งกำลังก้าวขึ้นเป็นกำลังแรงงานหลักของประเทศ

ในระดับปัจเจกบุคคล บทความ ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจค้ำประกันเงินกู้ของครูในจังหวัดขอนแก่น เปิดประเด็นที่สังคมรับรู้กันดีแต่อาจยังไม่ถูกนำไปนับรวมในการพิจารณาด้านการพัฒนาทรัพยากรบุคคล นั่นคือภาระทางการเงินของบุคลากรภาครัฐ การศึกษานี้ชี้ว่าพฤติกรรมทางการเงินของครูไม่ได้เป็นเหตุผลตรงไปตรงมา หากแต่ผูกโยงกับเครือข่ายทางสังคม บรรทัดฐานวัฒนธรรม และบุคลิกภาพส่วนบุคคลอย่างลึกซึ้ง มุมมองดังกล่าวช่วยให้เห็นว่าการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ต้องครอบคลุมทั้งมิติทักษะ เศรษฐกิจชีวิต และบริบทสังคมของแรงงานด้วย

นอกจากนี้ ประเด็นสำคัญด้านเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อมวารสารฉบับนี้มีบทความเรื่่อง การยกระดับศักยภาพเกษตรกรเพื่อการเกษตรยั่งยืนและความเป็นกลางทางคาร์บอน บทเรียนจากออสเตรเลียและนัยสำหรับประเทศไทย ที่ทำให้เห็นว่าการพัฒนาบุคลากรสามารถเกิดขึ้นได้ในทุกระดับและการมาถึงของเทคโนโลยีมีส่วนสนับสนุนพร้อมกันกับการไม่ทิ้งประเด็นสิ่งแวดล้อมได้

สุดท้าย บทความ การบริจาคหนังสือของ ศ. นิคม จันทรวิทุร ไม่เพียงบันทึกมรดกทางวิชาการของหนึ่งในผู้บุกเบิกนโยบายแรงงานไทย หากยังช่วยย้ำเตือนว่า รากฐานความรู้ด้านแรงงานและสวัสดิการไทยเติบโตมาจากอุดมการณ์ความเป็นธรรมและความหวังในการยกระดับคุณภาพชีวิตแรงงานทุกกลุ่ม มรดกความคิดเหล่านี้ยังคงเป็นพลังสำคัญของการพัฒนา HR ไทยในปัจจุบันทั้งทางตรงและทางอ้อม

วารสารฉบับนี้จึงมุ่งหมายให้เป็นพื้นที่ขององค์ความรู้ที่สะท้อนพลวัตของคนในมิตินโยบาย องค์กร และสังคม เพื่อเชื่อมร้อยระหว่างงานวิจัย นวัตกรรม และการออกแบบระบบทรัพยากรมนุษย์ที่ตอบสนองต่อสถานการณ์ปัจจุบันตามที่ปรากฎจริง

ท้ายนี้บรรณาธิการมีข่าวขอแจ้งให้ทุกท่านทราบว่า วารสาร HR Intelligence จะเปลี่ยนชื่อวารสารเป็น “วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ (ในศตวรรษที่ 21)” และจะนำวารสารออกจากฐานข้อมูลของศูนย์ดัชนี การอ้างอิงวารสารไทยหรือ TCI นับตั้งแต่ฉบับหน้าเป็นต้นไป การเปลี่ยนชื่อวารสารและการนำวารสารออกจากฐานข้อมูลของ TCI ในครั้งนี้ มีความคาดหวังว่าวารสารจะยังสามารถเป็นประโยชน์ต่อเพื่อนร่วมชุมชนวิชาการและสังคมในปัจจุบัน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกสิทธิ์ หนุนภักดี

บรรณาธิการ